Konakele nje emabhizinisi abantu abamnyama yingoba asihloniphani, kuloba uNtokozo Biyela

Share this now

KULE ngosi ngithanda sibheke isifo sokungahloniphani singabantu abamnyama kwezamabhizinisi. Akubalulekile noma ngabe uwena umnikazi webhizinisi noma usebenza ebhizinisini noma liphi.

Isithunzi sabantu abamnyama kwezamabhizinisi asikho; sesilahleke saphela nya ngenxa yokuthi kwathina sisodwa asihloniphani nhlobo.

Ngake ngabhala ngengqondo embi isikhathi esiningi esiyithola kosisi abashaya isisefo ezitolo eziningi noma abango-teller ebhange. Ngabalula ukuthi uye ubone osisi beveza elikhulu izinyo uma besiza umlungu, baze bambize ngo-Ma’am noma  u-Sir kodwa uma sekuziwa kuwena muntu wakubo, akukho loko, kuphela nje ubuzwa ukuthi uyayidinga yini iplastiki; nakhona awubuzwa kahle.

Uze uxakeke uwumthengi ukuthi kazi ngempela wabadlelani labosisi. Akubona bodwa kodwa lesi sifo sikhona nakwezinye izindawo. Usithola nakubadayisi bezithelo namaveji emgwaqweni. Usithola nasembonini yamatekisi, lapho kuvame ukuthi umuntu angaziwa nhlobo. Nakwezinye izikhungo zamabhizinisi njengendawo yokucwala izinwele.

Uye uzibuze ukuthi ngempela kwakhala nyonini. Sabangani nabantu bakithi abamnyama njengathi okufanele ngabe yibona abasiphathisa okwamakhosi ngoba empeleni yithina esibalethela imali yokondla emakhaya.

Ubandlululo lwasilimaza kakhulu ngendlela yokuthi kwathina asisabuboni ubuhle bokuzithanda noma ukuzazisa. Impela abelungu bashiya umonakalo omkhulu wokusilimaza ingqondo futhi baqeda ukuzigqaja ngobuntu bethu. Loku kwenza nokuthi ngisho emabhizinisini okusebenza kuwona abantu abakithi kube sengathi uma uzothenga ubenzela umusa ngokuthenga kubona.

Ngiyazi kade sasikhala ngohulumeni nokungalethi izinsiza ezifanele emphakathini. Nako kusewukubukela phansi omunye umuntu omnyama. Empeleni, wukumnyanya nje. Ngoba ngeke usho isizathu esibonakalayo sokuthi yini singakwazi ukuba nezinhliziyo ezimhlophe kubantu bakithi kodwa zibe zimhlophe kubelungu.

Le nto uyibona ngisho emabhizinisini abantu bakithi abamnyama, hhayi awenzi kahle kwimpatho yabanye abantu abamnyama. Ziningi izikhalo mayelana nendlela abantu abamnyama abaphathwa ngayo emabhizinisini aphethwe ngabantu bakithi.

Uma kungeyona impatho ebhedayo kuba wukuthathwa kancane, ukudayiselwa noma ukusizwa kube sengathi wenzelwa ufefe; kube nguwena okumele ngathi uyaxolisa ngemali yakho.

Okubuhlungu kakhulu wukuthi amakhasimende awaphathwa kahle emabhizinisini abantu abamnyama emalokishini noma emakhaya kuphela. Lo mkhuba ususabalele nakubantu abadayisa izinto besebenzisa ubuchwepheshe besimanje nasezinkundleni zokuxhumana. Uthola umuntu udayisa impahla kodwa akayivezile inani layo; kufanele uze umgubhe. Uma kungenjalo, afake umlayezo othi “uma ufuna ukwazi ngempahla le engiyidayisayo ngithumelele umyalezo eceleni”.

Uzibuze ukuthi ngempela lo muntu siphi isidingo sokuthi abe nebhizinisi uma ezoba novalo lokudayisa obala? Yonke leyo nto ichitha isikhathi futhi kusewukudelela amakhasimende akho ngoba emnyama.

Bese kubanomkhuba obhedayo ogcwele ikakhulukazi ezitolo ezithenga abantu amanyama kakhulu; umkhuba wokuthi uma usuthengile uthi usuyophuma esitolo, unogada akucele i-slip. Iningi lonogada alisibheki nokusibheka,  ligcina icala, lidelela abantu abamnyama ngoba yonke le micikilisho aliyenzi kwezinye izinhlanga.

Manje sekunomkhuba wokuthi abantu abamnyama babulalane bebulalelana umsebenzi okumele wenziwe yizinkampani ezisuke zithole ithenda. Abantu bavele bavuke inja ebomvu bathi ayikho inkampani ezothola umsebenzi elokishini ngaphandle kwabo.

Konakele. Ake sihloniphane, siyeke ukudelelana singabantu abamnyama.

  • UBiyela uwumeluleki wosomabhizinisi ngaphansi kwenkampani yakhe iMindset Shift Consulting.

Facebook: Ntokozo Mondli Biyela

You cannot copy content of this page